Gorlice w europejskiej sieci pamięci. Podsumowanie konferencji finałowej projektu GOV4PeaCE
Treść
W dniach 19–21 października 2026 r. w Gorycji (Włochy) oraz Nowej Goricy (Słowenia) odbyła się konferencja finałowa projektu GOV4PeaCE, realizowanego w ramach programu Interreg Europa Środkowa 2021–2027. W wydarzeniu uczestniczył Burmistrz Miasta Gorlice Rafał Kukla, zespół projektowy Urzędu Miejskiego w Gorlicach oraz partner merytoryczny projektu – dr Kamil Ruszała z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Spotkanie zgromadziło przedstawicieli samorządów, instytucji i organizacji z dziesięciu państw: Słowenii, Włoch, Belgii, Niemiec, Polski, Węgier, Słowacji, Rumunii, Francji i Ukrainy. Była to okazja do podsumowania rezultatów projektu, wymiany doświadczeń oraz rozmów o dalszej współpracy na rzecz ochrony i popularyzacji dziedzictwa I wojny światowej.
Pierwsze dwa dni konferencji poświęcono podsumowaniu działań partnerów oraz wypracowaniu założeń współpracy po zakończeniu projektu. Uczestnicy prezentowali rezultaty prac nad międzynarodowym modelem zarządzania dziedzictwem Wielkiej Wojny, omawiali zasady funkcjonowania przyszłej sieci współpracy, wspólne wartości i standardy działania, a także kwestie związane z organizacją, finansowaniem i podziałem zadań w ramach dalszych inicjatyw.
Ważnym elementem programu była również wizyta studyjna na terenach związanych z historią I wojny światowej na pograniczu włosko-słoweńskim. Uczestnicy odwiedzili m.in. pomniki, muzea plenerowe i dawne pola bitew z okopami, a także cmentarze wojenne. Poznawali sposoby zachowania, interpretacji i udostępniania dziedzictwa wojennego oraz rozwiązania wykorzystywane w pracy z historycznym krajobrazem. Program obejmował również wizytę w Muzeum Wielkiej Wojny w Gorycji i spotkanie w centrum EPIC w Nowej Goricy.
Najważniejszym punktem ostatniego dnia konferencji, który odbył się 21 października w Nowej Goricy, była uroczystość podpisania Transnarodowego Memorandum Współpracy na rzecz utworzenia sieci European Walk of Peace 14–18. W wydarzeniu uczestniczyła Prezydent Republiki Słowenii Nataša Pirc Musar, a także Karolina Smaga z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Lublanie.
Podpisane Memorandum wyznacza ramy dalszej współpracy międzynarodowej na rzecz ochrony, badania, interpretacji i promocji dziedzictwa I wojny światowej. Zakłada rozwijanie wspólnej sieci, wymianę wiedzy i doświadczeń, podejmowanie inicjatyw edukacyjnych i turystycznych oraz odpowiedzialne udostępnianie miejsc pamięci. Jednym z długofalowych celów jest rozwój European Walk of Peace 14–18 jako międzynarodowego szlaku kulturowego i przygotowanie do ubiegania się o certyfikację Szlaku Kulturowego Rady Europy.
Ważnym punktem rozmów była także międzynarodowa dyskusja poświęcona dziedzictwu Wielkiej Wojny i jego znaczeniu dla współczesnej Europy, w której głos zabrał dr Kamil Ruszała z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedstawił koncepcję gorlickiego muzeum, wpisując ją w szerszy kontekst ochrony pamięci historycznej oraz budowania współpracy pomiędzy instytucjami i regionami związanymi z wydarzeniami I wojny światowej.
Dla Gorlic, których historia jest silnie związana z wydarzeniami I wojny światowej, udział w tej inicjatywie stanowi możliwość dalszego włączania lokalnego dziedzictwa w europejską sieć współpracy. Zaangażowanie Miasta Gorlice w projekt GOV4PeaCE łączy działania na rzecz zachowania pamięci historycznej z rozwojem turystyki opartej na dziedzictwie oraz budowaniem relacji międzynarodowych.
Konferencja finałowa podsumowała dotychczasową pracę partnerów, a podpisanie Memorandum otworzyło kolejny etap współpracy, która ma być kontynuowana również po zakończeniu projektu.
Projekt GOV4PeaCE dofinansowany jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – Programu Interreg Europa Środkowa 2021–2027. Całkowita wartość projektu wynosi 1 699 120,24 euro. Okres realizacji: 01.05.2024 – 31.10.2026. Dofinansowanie dla Miasta Gorlice: 156,8 tys. euro.
Galeria zdjęć poniżej.
