Delegacja Miasta Gorlice na międzynarodowym spotkaniu partnerów projektu GOV4PeaCE w Belgii

Treść

W dniach 10–12 czerwca 2026 r. w belgijskim Ypres (Ieper) odbyło się czwarte międzynarodowe spotkanie partnerów projektu GOV4PeaCE. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządów, instytucji kultury oraz organizacji zaangażowanych w realizację projektu z Polski, Belgii, Włoch, Francji, Słowenii, Węgier, Słowacji i Rumunii. Miasto Gorlice reprezentowała delegacja w składzie: Magdalena Bajorek, Dominika Kamińska-Kornaś, Natalia Pacana-Roman oraz Monika Orchel.

Spotkanie poświęcone było podsumowaniu dotychczasowych działań realizowanych w ramach projektu oraz wypracowaniu wspólnych rozwiązań dotyczących zarządzania dziedzictwem związanym z I wojną światową. Partnerzy analizowali rezultaty osiągnięte w poszczególnych pakietach roboczych, omawiali finalną wersję modelu współpracy dla obszarów dziedzictwa wojennego Europy Środkowej oraz pracowali nad planem działania dla ponadnarodowej platformy współpracy, która ma umożliwić dalszą wymianę doświadczeń i rozwijanie wspólnych inicjatyw również po zakończeniu projektu.

Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom współpracy międzyinstytucjonalnej, zarządzania miejscami pamięci, edukacji historycznej oraz wykorzystania dziedzictwa kulturowego jako czynnika rozwoju lokalnego i regionalnego.

Omawiano również projekt porozumienia dotyczącego dalszej współpracy partnerów oraz funkcjonowania ponadnarodowej platformy zarządzania dziedzictwem I wojny światowej.

Jednym z najważniejszych punktów programu było wystąpienie Pieta Chielensa – historyka, wieloletniego dyrektora i współtwórcy In Flanders Fields Museum w Ypres, uznawanego za jednego z najwybitniejszych europejskich ekspertów zajmujących się dziedzictwem I wojny światowej. W swoim wystąpieniu poświęconym współpracy ponadnarodowej podkreślał znaczenie wspólnej europejskiej pamięci historycznej oraz rolę międzynarodowych partnerstw w ochronie i popularyzacji miejsc związanych z historią Wielkiej Wojny.

Drugiego dnia uczestnicy zapoznali się z doświadczeniami regionu Westhoek w zakresie wykorzystania dziedzictwa historycznego dla rozwoju społecznego, gospodarczego i turystycznego.

Delegacja odwiedziła In Flanders Fields Museum – jedno z najważniejszych muzeów poświęconych I wojnie światowej w Europie. Przedstawiono również przykłady działań związanych z promocją turystyki historycznej oraz zarządzaniem obiektami i miejscami pamięci na terenach dawnych działań wojennych.

Istotnym elementem programu była także wizyta terenowa po miejscach związanych z historią I wojny światowej na terenie regionu Westhoek.

Partnerzy projektu odwiedzili Hill 60 oraz Kemmelberg – strategiczne punkty dawnych działań wojennych, a także dwa wyjątkowe miejsca pamięci: Lijssenthoek Military Cemetery oraz German Military Cemetery Langemark. Wizyty te pozwoliły uczestnikom zapoznać się z belgijskimi doświadczeniami w zakresie ochrony cmentarzy wojennych, interpretacji dziedzictwa historycznego oraz wykorzystania miejsc pamięci w edukacji i budowaniu świadomości historycznej.

Szczególnie podniosłym momentem pobytu był udział uczestników projektu w tradycyjnej ceremonii Last Post przy Bramie Menin (Menin Gate Memorial) w Ypres. Uroczystość, odbywająca się nieprzerwanie od 1928 roku, stanowi jeden z najważniejszych symboli pamięci o ofiarach I wojny światowej.

W trakcie ceremonii przedstawiciele partnerów projektu GOV4PeaCE złożyli okolicznościowy wieniec, oddając hołd żołnierzom poległym na frontach Wielkiej Wojny oraz podkreślając znaczenie wspólnej troski o zachowanie pamięci historycznej.

Ostatni dzień wydarzenia miał formę forum publicznego poświęconego rezultatom projektu GOV4PeaCE. Partnerzy prezentowali doświadczenia swoich obszarów funkcjonalnych, dzielili się dobrymi praktykami oraz omawiali wnioski płynące z dotychczasowej współpracy.

Miasto Gorlice reprezentowała Dominika Kamińska-Kornaś, która przedstawiła rezultaty współpracy realizowanej w ramach transgranicznego obszaru funkcjonalnego Polska–Słowacja. Podkreśliła znaczenie partnerskich działań podejmowanych ponad granicami państw, wskazując, że współpraca międzynarodowa stanowi kluczowy element skutecznej ochrony i promocji wspólnego dziedzictwa historycznego regionów związanych z wydarzeniami I wojny światowej.

W trakcie dyskusji zaprezentowała również koncepcję Muzeum Frontu Wschodniego I Wojny Światowej w Gorlicach – jednego z najważniejszych rezultatów projektu po stronie miasta. Omówiono proces powstawania założeń programowych i merytorycznych przyszłej placówki, wypracowanych przy współpracy wybitnych historyków, muzealników oraz ekspertów zajmujących się dziedzictwem Wielkiej Wojny z Polski i Europy. Przedstawiona koncepcja została wskazana jako przykład wykorzystania międzynarodowej wymiany doświadczeń do tworzenia nowoczesnych rozwiązań służących ochronie, interpretacji i popularyzacji dziedzictwa historycznego.

Ypres jest miejscem szczególnym na mapie europejskiego dziedzictwa historycznego. Miasto niemal całkowicie zniszczone podczas I wojny światowej stało się symbolem pamięci, pojednania i odbudowy. To właśnie tutaj partnerzy projektu GOV4PeaCE mogli wymieniać doświadczenia związane z zarządzaniem miejscami pamięci oraz rolą dziedzictwa historycznego w budowaniu współczesnej tożsamości europejskiej.

Udział Miasta Gorlice w projekcie stanowi ważny krok w budowaniu europejskiego dialogu wokół wspólnego dziedzictwa historycznego oraz promocji lokalnych miejsc pamięci na forum międzynarodowym.

Projekt GOV4PeaCE dofinansowany jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – Programu Interreg Europa Środkowa 2021–2027. Całkowita wartość projektu to 1.699.120,24 euro. Okres realizacji: 01.05.2024 – 31.10.2026. Dofinansowanie Miasta Gorlice: 156,8 tys. euro.