Przyroda Beskidu Niskiego i Pogórza

Przyroda Beskidu Niskiego i Pogórza


Ziemia Gorlicka leży na granicy Beskidu Niskiego oraz Pogórza Ciężkowickiego. Położenie regionu wpływa na jego wysoką atrakcyjność przyrodniczą – to obszar górzysty, który w 40% pokryty jest lasem. Piękno regionu przyciąga wielu turystów. Górzyste tereny pozwalają na aktywny wypoczynek – spacery wyznaczonymi ścieżkami. W obrębie Ziemi Gorlickiej wytyczone jest  ponad 300 km szlaków pieszych o różnym poziomie trudności. Teren jest także doskonale przystosowany do jazy na rowerze.

Na terenie Ziemi Gorlickiej występuje bogata i zróżnicowana roślinność. Można tu spotkać rzadkie gatunki roślin. Występuje tutaj równie bogaty świat zwierząt. Przy odrobine szczęścia na swojej drodze możemy napotkać nawet niedźwiedzia.

Ziemia gorlicka charakteryzuje się dużym stopniem czystości i naturalności środowiska przyrodniczego. Znaczna część obszaru objęta jest ochroną prawną. Na terenie gminy Sękowa i gminy Uście Gorlickie znajduje się Magurski Park Narodowy (10% całkowitej powierzchni parku). Ponadto zlokalizowane są tutaj dwa rezerwaty przyrody (Kornuty i Jelenia Góra), Obszar Chronionego Krajobrazu, który pokrywa ponad 90% obszaru badań oraz liczne pomniki przyrody.

Do innych atrakcji przyrodniczych regionu należą niewątpliwie Gorlickie Pieniny, czyli przełom rzeki Ropy w miejscowości Łosie, Jezioro Klimkówka czy jezioro osuwiskowe zwane Beskidzkim Morskim Okiem.


Magurski Park Narodowy – obejmuje centralną część Beskidu Niskiego. Pod względem administracyjnym położony jest na granicy dwóch województw (małopolskiego oraz podkarpackiego). 10% powierzchni Parku leży na terenie ziemi gorlickiej. Malownicze wzgórza zbudowane są z piaskowców i fliszu karpackiego. W rezerwacie znajduje się wiele wychodni skalnych, takich jak: Diabli Kamień i Kamień nad Krempną oraz przełom Wisłoki pod Świątkową, przełom Ryjówka koło Wyszowatki, przełom potoku Krempna. Wyżynne wzniesienia poprzecinane są potokami i pasami łąk oraz pastwisk. Na terenie parku występuje głównie leśna i reglowa roślinność. Do rzadko występujących gatunków roślin należą: tojady – dziubaty i mołdawski, pokrzyk wilcza jagoda, obrazki plamiste, parzydło leśne, dziewięćsił bezłodygowy, buławik wielokwiatowy, żłobik koralowy, goździk kosmaty, wawrzynek wilczełyko. Na terenie parku występuje wiele gatunków zwierząt . Oprócz licznie występujących tu jeleni, saren czy dzików, można spotkać niedźwiedzie, wilki, rysie, lisy, bobry i wiele innych.  Charakterystycznym ptakiem występującym na terenie parku jest orlik krzykliwy, który jest symbolem parku. Oprócz niego bardzo popularne tu są  orły przednie, puszczojady, puchacze, bociany czarne, dzięcioły trójpalczaste i wiele innych.


Rezerwat Kornuty – rezerwat przyrody nieożywionej  w północno – zachodniej części Magury Wątkowskiej, położony  na terenie Magurskiego Parku Narodowego. W skład rezerwatu wchodzą porozrzucane skały zbudowane z piaskowca magurskiego, które osiągają nawet  10 metrów. Piaskowiec magurski, z którego są zbudowane,  jest odporniejszy na erozję. Teren rezerwatu pokryty jest skałami oraz okruchami, które są wynikiem wietrzenia tych skał. Na terenie rezerwatu występują niewielkie jaskinie – wyjątkiem jest jaskinia Mroczna, której korytarze osiągają długość 200 metrów. Na terenie rezerwatu występuje bogata roślinność, głównie porośnięty jest buczyną karpacką z przewagą starodrzewu buków. Dodatkiem są: jawory, jodły, paklony, lipy drobnolistne, czereśnie. W runie występują: lilia złotogłów, kokorycz pusta, kopytnik pospolity, goryczka trojeściowa, przetacznik gorzki, kostrzewa górska, paprotka zwyczajna, podrzeń żebrowiec, widłak wroniec i wiele innych.


Rezerwat Jelenia Góra – florystyczny rezerwat usytuowany na pograniczu Beskidu Niskiego oraz Pogórza Gorlickiego. Położony w Szymbarku, na południowo-wschodnim stoku Jeleniej Góry. Na terenie rezerwatu znajdują się naturalne, bogate stanowiska paproci – języcznika zwyczajnego, który jest bardzo rzadką odmianą paproci. Ochronie podlegają także fragmenty naturalnej lub półnaturalnej buczyny karpackiej z licznym udziałem jodły. Rezerwat Jelenia Góra jest jednym z największych skupisk języcznik  zwyczajnego. Obok tej odmiany rośnie tu miesięcznica trwała, szczyr trwały oraz gajowiec żółty. W rzadkim podszycie rosną leszczyna i dziki bez czarny. Pozostały obszar porasta buczyna karpacka, w której runie występuje m.in. żywiec gruczołowaty, marzanka wonna, paprotnik kolczysty i niecierpek pospolity.


Beskidzkie Morskie Oko

Beskidzkie Morskie Oko to jezioro osuwiskowe, usytuowane na pograniczu Beskidu Niskiego i Pogórza Karpackiego – w Szymbarku. Jeziorko usytuowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu Jelenia Góra. Powstałe z największego osuwiska polskich Karpat - tzw. osuwiska Szklarki. Beskidzkie Morskie Oko jest jedną z perełek występujących na terenie Beskidu Niskiego. Latem jeziorko wysycha częściowo lub całkowicie. Do niedawna znalezienie go było bardzo trudne. By ułatwić, to turystom, powstała ścieżka oznaczona czarnymi znakami.


Gorlickie Pieniny
Gorlickimi Pieninami nazywany jest przełom rzeki Ropy w miejscowości Łosie. Rzeka płynie pomiędzy stromymi stokami szczytów Kiczera - Żdżar i Ubocz. Rzeka została odcięta od zalewu Klimkówka zaporą. Skały, lasy oraz wijąca się pomiędzy nimi rzeka, tworzą malowniczy krajobraz. Po zboczu została poprowadzona ścieżka spacerowa, która pozwala dostać się do Jaskini nad Kamieniołomem. Jaskinia osiąga długość 25 metrów. Nieco wyżej znajdowała się dawniej Jaskinia Złomista, która osiągała długość 12m.


Jezioro Klimkówka

Jezioro Klimkówka to zbiornik zaporowy utworzony na rzece Ropie w 1994 roku, położony w gminie Ropa, około 20 km na południe od Gorlic. Jezioro Klimkówka to jeden z bardziej malowniczych, a przy tym mało znanych sztucznych zbiorników w Karpatach. Jezioro spełnia przede wszystkim funkcje retencyjne i energetyczne, ale także turystyczne, zwłaszcza w sezonie letnim. Nad brzegiem jeziora znajdują się wypożyczalnie sprzętu wodnego, pola namiotowe oraz liczne domki letniskowe. Zalew jest ceniony m.in. przez wędkarzy i amatorów sportów wodnych. Latem Klimkówka zapełnia się rowerkami wodnymi, kajakami, łódkami i żaglówkami. Przyjeżdżają tutaj miłośnicy surfingu, windsurfingu i kitesurfingu. O turystycznej atrakcyjności jeziora decydują przede wszystkim jego wyjątkowe walory krajobrazowe. Linia brzegowa zalewu jest dość urozmaicona, wzdłuż brzegu znajduje się wiele małych zatoczek. Brzegi północno-wschodnie są strome i zalesione, a południowo-zachodnie – niskie i łatwo dostępne z szosy z Gorlic do Uścia Gorlickiego.


Źródło:
Kutaś Paweł, Powiat Gorlicki, Wydawnictwo Promo, Zakrzów 2012.
Piecuch Andrzej, Gorlicka Ósemka, Wydawnictwo i Drukarnia NOVA SANDEC s.c., Nowy Sącz 2009, s.84-85, 98-115.
www.beskid-niski.pl
www.gmina.gorlice.pl
www.magurskipn.pl

Foto. Natalia Pacana, Andrzej Piecuch